KAHVE TÜKETİM MEKÂNLARININ TANIMLANMASINA İLİŞKİN BİR ARAŞTIRMA: KAHVEHANE, KIRAATHANE, KAHVE DÜKKÂNI, KAFE VE COFFEE SHOP

Abstract

ÖZET Kahve tüketim mekânları tarih içerisinde çeşitli nedenlerle değişim göstermiş, farklı işlevlere bürünmüş ve farklı şekillerde isimlendirilmişlerdir. Bu mekânların standart bir tanımlamalarının bulunmayışı literatürde ve mekân adlandırmasında karışıklık yaratmaktadır. Kahve tüketim mekânlarına temel ve kapsayıcı bir kavram önererek literatürde yaşanan kargaşaya çözüm sunabilmek çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Bu doğrultuda her bir mekânın işlevi, müşterilerin ziyaret motivasyonları, sunulan ürünler, atmosfer özellikleri ve konumlandıkları lokasyon ile personel ve müşteri profillerine ilişkin bilgiler toplanmıştır. Kahve tüketim mekanlarına ilişkin yapılan çalışmalarda ağırlıklı olarak kıraathane, kahvehane, kahve dükkânı, kafe (café) ve coffee shop kavramlarının kullanıldığı belirlenmiştir. Araştırma bu beş kavram üzerinden yürütülmüştür. Veriler kahve konusunda çalışan akademisyenler, barista, kahve işletmecisi ve bu mekânları ziyaret eden tüketiciler ile görüşülerek nitel bir şekilde toplanmıştır. Görüşmelerde kahve tüketim mekânlarının atası konumunda olan kıraathaneler ve kahvehaneler geçmişteki ve günümüzdeki nitelikleri bakımında iki ayrı kısımda incelenmiştir. Kahve dükkânı, kafe ve coffee shop kavramları ise kuruldukları zamandan günümüze kadar geçen sürede sundukları işlevler üzerinden tanımlanmıştır. Katılımcılara yöneltilen “İncelenen beş kavramdan hangisi günümüzde kahve tüketim mekânlarını tanımlama açısından çatı bir kavram olarak görülmektedir?” sorusu önemli çıktıların elde edilmesini sağlamıştır. Görüşmeler neticesinde katılımcıların çoğu tarafından kahve tüketim mekânlarının tanımlanmasında Türkçe bir kavram olan “Kahve Dükkânı” kavramının kullanılması gerektiği önerilmektedir.