TÜRKİYE, BREZİLYA VE RUSYA PİYASALARI ARASINDA VOLATİLİTE YAYILIMI: DCC-GARCH MODELİ İLE VOLATİLİTE ANALİZİ

Abstract

ÖZET Bu çalışmada BİST 100 (Türkiye), IBOV (Brezilya) ve RTSI (Rusya) borsa endeksleri arasındaki volatilite etkileşimi ve dinamik korelasyon ilişkisi, DCC-GARC modeli kullanılarak incelenmiştir. Çalışmanın amacı, bu üç gelişmekte olan ülkelerin piyasaları arasındaki volatilite dinamiklerini inceleyerek portföy çeşitlendirmesi ve sistematik risk aktarımı açısından, yatırımcılara ve politika yapıcıların risk yönetimi stratejilerini geliştirmelerine destek olacak çıkarımlar elde etmektir. 03 Ocak 2017 – 28 Şubat 2025 dönemine ait günlük verilerle gerçekleştirilen analiz sonucunda elde edilen bulgulara göre, Türkiye, Brezilya ve Rusya piyasaları arasında geçmiş şokların, koşullu korelasyona etkileri anlamlı fakat sınırlıyken, geçmiş dönem korelasyonun, mevcut korelasyona etkilerinin yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Bu durum söz konusu piyasalarda zamanla değişen dinamik korelasyonlar olduğunu ortaya koymaktadır. Bununla birlikte bu piyasaların her birinde, yüksek volatilite ve uzun süreli şok etkilerinin varlığı tespit edilmiş ve BİST 100’ün, diğer piyasalara kıyasla daha yüksek volatiliteye sahip olduğu görülmüştür. Volatilite kümelenmeleri, tüm piyasalarda gözlemlenmiş olmakla birlikte, ülkeler arası kısa vadeli şok aktarımlarının ve volatilite yayılımlarının sınırlı kaldığı saptanmıştır. Diğer taraftan Türkiye ve Brezilya piyasaları arasında çift yönlü volatilite aktarımlarının olduğu ve bu etkilerin mevcut volatiliteleri azaltıcı yönde etkilere sahip olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca BİST 100 piyasasından, IBOV piyasasına doğru tek yönlü bir geçmiş şok aktarımı söz konusudur. Bununla birlikte, borsa endeksleri arasındaki korelasyonun genellikle pozitif seyretmesi, bu piyasaların benzer dinamiklerden etkilendiğini göstermektedir. Bu bulgular, gelişmekte olan piyasalar arasında uzun dönemde, güçlü bir finansal entegrasyon olduğunu ortaya koymakta ve yatırım kararlarında uluslararası volatilite ilişkilerinin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir.