Fâdıl es-Sibâ̒î’nin Roman ve Öykülerinde Psikolojik Yabancılaşma1

Abstract

Yabancılaşma, modern çağın ürünü olmayıp, bireyin kendi benliği ve toplumla yaşadığı çatışmalardan doğan, tarih boyunca var olan evrensel bir insani durumdur. Edebî eserler, toplumları meşgul eden bu meseleleri somutlaştırarak yabancılaşmanın gizli yönlerini açığa çıkarır. Bu çalışma, es-Sibâ̒î’nin eserlerindeki temaları kişisel, toplumsal, siyasal ve ekonomik olmak üzere dört ana yabancılaşma türünde analiz eder. Bireysel yabancılaşma yaşayan karakterler, duruma uyum sağlayıp gömülen (Benliğinde Kaybolan), yüzleşmekten kaçan (Benliğinden Kaçan) ya da üstesinden gelmek için çözümler arayan pozitif enerjiye sahip (Benliğini Arayan) tipler olarak incelenir. Toplumsal yabancılaşma, bireyin toplumdan veya ailesinden kopukluk hissiyle; siyasal yabancılaşma, despotik otoritenin baskısı ve zulmü altında hissedilen dışlanmışlıkla ve ekonomik yabancılaşma da kapitalist sistemlerde sömürü sonucu işten ve kimlikten kopma duygusuyla kendini gösterir. Bu makalenin temel amacı, es-Sibâ̒î’nin karakterlerinin ruhlarının derinliklerini, en temel haklarını geri alma çabaları sonucunda sürüklendikleri bu çok yönlü psikolojik yabancılaşma deneyimleri aracılığıyla açığa çıkarmaktır.Yine bu çalışma, es-Sibâ̒î’nin roman ve öykülerindeki psikolojik yabancılaşma olgusunu incelemektedir. Anahtar Sözcükler: Fâdıl es-Sibâ̒î, Psikolojik Yabancılaşma, Toplumsal Yabancılaşma, Siyasal Yabancılaşma, Ekonomik Yabancılaşma