Yerel Basın İçeriklerinde Çizginin Kullanımı: Çukurova Örneklemi (1875-1960)

Abstract

Resmî içerikli Seyhan gazetesinin arşivlerde ulaşılan 10 Nisan 1875 tarihli 100. nüshasından sonra Çukurova’da birçok yerel basın unsuru yayımlanmaya başladı. Uzun soluklu Türk Sözü ve Yeni Adana gibi gazetelerin dışında yaklaşık on sekiz gazete faaliyet göstermiştir. Adana, Ceyhan, Tarsus ve Mersin kentlerinde basılan bu gazetelerde önemli çizerler de kendi becerilerini icra etmiştir. Çukurova Basınında yoğun olarak işlenen politika dışında toplumsal olaylar, zengin-fakir, köylükentli, yerel karakterler, savaşlar, uluslararası ilişkiler, yerel belediyecilik işleri, anma ve kutlama günleri gibi birçok konuda üretkenlik görülmüştür. Bunların yanında çizginin birçok çeşidi reklamlar, bölüm ayraçları, köşe çizgileri ve sayfa yan süslemeleri el çizimleriyle üretilmiştir. İlk gazetenin yayımlanmasından sonra karikatürler, çizimler, reklamlar ve diğer çizgi unsurları 1960 yılına kadar dikkate değer bir gelişim göstermiştir. Matbu reklam çizimleri, karikatürler, karikatür yapma tekniklerinin yanında reklam yapma tekniği nadir de olsa gazetelerde yer almıştır. Zira Çukurova bölgesinin yerel gazetelerinden alınan içerikler çizgi serüveni içerisinde değerlendirilmiş ve söz konusu bu bellek birer ayak izi olarak ortaya çıkarılmıştır. Anahtar Sözcükler: Çukurova, Basın Tarihi, Karikatür, Reklam, Çizgi.