Zorluklar ve Dayanıklılık Arasında: Özel Gereksinimli Çocuk Ebeveynlerinde Yaşam Doyumu

Abstract

Bu araştırma, özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin yaşam doyumlarını çeşitli sosyo-demografik değişkenler açısından incelemektedir. Van ili Erciş ve Muradiye ilçelerinde 382 ebeveynle yürütülen çalışmada ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler, normallik varsayımı sağlanamadığı için parametrik olmayan Mann–Whitney U ve Kruskal–Wallis H testleriyle analiz edilmiştir. Bulgular, yaşam doyumunun medeni durum, gelir düzeyi, ebeveyn rolü, hane kompozisyonu, sosyal destek türü ve çocuğun cinsiyetine göre anlamlı biçimde farklılaştığını göstermiştir. Evli olan, yüksek gelirli veya bakım ücreti gibi sosyal desteklerden yararlanan ebeveynler daha yüksek yaşam doyumu bildirmiştir. Annelerin yaşam doyumlarının babalardan yüksek olması, duygusal bağların ve başa çıkma stratejilerinin etkisini yansıtmaktadır. Eğitim düzeyi ise anlamlı fark yaratmamıştır. Sonuç olarak, yaşam doyumu çok boyutlu bir olgu olup ekonomik, sosyal, kültürel ve psikolojik etkenlerin ortak etkisiyle şekillenmektedir. Araştırma, aile desteği, ekonomik güçlendirme, babalara yönelik sosyal programlar ve toplumsal farkındalık çalışmalarının önemini vurgulamaktadır.