Uluslararası Tarih, Kültür, Dil ve Sanat Bağlamında Bitlis Sempozyumu : Bildiriler Kitabı

Abstract

Toplumların ve yaşadıkları mekânların önem dereceleri, tarihlerinin yanı sıra bırakmış oldukları maddi/manevi eserler ile doğrudan ilgilidir. Bitlis’in tarihi; kültür, dil ve sanatta olduğu gibi dini hayatı ile de ön plana çıkmaktadır. Bitlis’teki dini hayat Bitlis’in kültür, dil ve sanatını da büyük oranda etkilemiştir. Örneğin birer ibadet mekânı olan camilerin ayrılmaz parçası olan Bitlis’teki beş minare, sanat ve mimari yönüyle temayüz ederken türkülere de söz olmuştur. Daha geniş bir perspektiften bakıldığında Bitlis’teki cami, medrese ve âlimlerin toplumun dini hayatı üzerinde aktif bir rol oynadığı rahatlıkla söylenebilir. En basit örneğiyle Bitlis’in minareleri, camileri, medreseleri ile kalesinde olduğu gibi Bitlis’in taşı - toprağı dile gelip bir mesaj vermek isterken uleması da içten içe halkı bir kıvama getirme çabası içerisinde olmuştur. Bitlis uleması içerisinde ünü coğrafyaları aşan âlimler olduğu gibi mütevazı bir yaşamı olup tanınması gereken âlimleri de vardır. Ki Şeyh Mahmûd el-Kultikî bunlardan sadece birisidir. Şeyh Mahmûd’un, yaşadığı dönemde Bitlis’te dini hayatın mihmandarlığını yaptığını söylemek mümkündür. Şeyh Mahmûd, sade yaşam tarzı, tahsil ettiği ilimler ve yetiştirdiği öğrenciler açısından Bitlis’in manevi minaresi pozisyonunda olmuştur. Yetiştirdiği öğrencilerin yanı sıra fıkha, Arap ve Fars diline dair kaleme aldığı çalışmalar ile de velut olan Şeyh Mahmûd’un daha geniş kitleler tarafından tanınması ve eserlerinin akademik gözle irdelenip ilim camiasına kazandırılması gerekmektedir. İşte bu çalışma Şeyh Mahmûd’un hayatını sunup telif ettiği eserleri kısaca tanıtma gayreti içerisinde olacaktır.