FİNANSAL VARLIKLARDA NEDENSELLİK İLİŞKİSİNİN ANALİZİ

Abstract

Finansal karar verme aşamasında yatırımcılar pek çok değişken ve göstergeyi dikkate almaktadırlar. Bunları takip etmelerinin en önemli nedeni is optimum şekilde tasarruflarını yönetebilmektir. Küresel piyasaları etkileyebilecek öncü göstergelerden olan VIX ve Dolar endeksinin izlenmesi sonucunda yatırımcılar finansal varlıkların fiyatlarındaki değişimlere uyum sağlayabileceklerdir. Bu çalışma VIX endeksi, Dolar endeksi, Ons altın, Ons gümüş ve Ons platin değişkenleri arasındaki nedensellik ilişkisinin tespiti üzerine odaklanmaktadır. Değişkenler 01.01.2015 ile 31.12.2019 tarihleri arası Covid öncesi dönem ve 01.01.2020 ile 25.04.2025 tarihleri arası Covid ve sonrası dönem olarak ikiye ayrılmıştır. Böyle bir ayrıma gidilmesinin sebebi Covid 19 pandemisinin değişkenler üzerindeki nedensellik etkisini daha belirgin olarak görebilmek içindir. Değişkenlerin günlük kapanış değerleri üzerinden Toda-Yamamoto nedensellik testi uygulanmıştır. Covid öncesi dönemde değişkenler arasında herhangi bir nedensellik ilişkisine rastlanmamıştır. Covid ve sonrası dönemde ise VIX endeksi ile Dolar endeksi, Ons altın ve Ons gümüş; Dolar endeksi ile Ons altın; Ons altın ile Ons platin arasında çift yönlü nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Ons platin ile VIX endeksi ve Dolar endeksi arasında tek yönlü nedensellik ilişkisi olduğu ortaya konulmuştur. Çalışma sonuçlarının yatırımcıların portföylerini şekillendirme aşamalarında yardımcı olabileceği düşünülmektedir. Değişkenler arasındaki nedensellik ilişkisi ve yönüne göre portföy seçiminin yapılması optimum portföy oluşturulmasına yardımcı olabilecektir.