Van Gölü Havzası ile Urmiye Gölü Havzası Urartu materyal kültürlerinin merkez-taşra farklılıkları çerçevesinde bir karşılaştırması / A comparison of The Urartian material cultures of Lake Van Basin and Lake Urmiye Basin in the frame of core-periphery differences

Abstract

M.Ö. 9. yüzyıl ortalarında merkezi bir krallık olarak dağlık Doğu Türkiye’de yerini alan Urartu Krallığı; Orta Demir Çağı’nın sonlarına kadar bölge üzerinde hâkimiyet sağlamıştır. Urartular Krallığı’nın temel genişleme politikaları bölgede etkin olan diğer krallıkların politikalarından bağımsız düşünülemez. Doğu kesimlerindeki topraklarda güney ve batı topraklarına oranla daha az siyasal etkinliğe sahip olan toplulukların yer alması politikalarının yönlerini belirlemede etkin olmuştur. Bu bölgelere yapılan seferler Urartular’ın yazıtlarına büyük oranda yansımıştır. Yazıtlara yansıyan bilgiler doğrultusunda Urartular’ın sefer amaçları büyük oranda anlaşılmaktadır. Temel amaçları Urmiye Havzası’nı oluşturdukları koloni sistemlerinin bir parçası yapmak ve bu sayede güçlü bir merkezi krallık sistemi oluşturmaktır. Bu koloni faaliyetleri “Dünya Sistemleri Teorisi’ne” durumu aslında Uruk gibi Uruk kültür grubu gibitarih öncesi toplumların faaliyetlerinden çok da farksız değildir.