Ilısu Barajı dolusavak havalandırıcısının performans değerlendirmesi / Performance evaluation of the Ilısu Dam spillway aerator

Abstract

Bu çalışmada dolusavaklarda beton yüzeyinde oluşan kavitasyon hasarı ve dolusavak havalandırıcıların kavitasyon üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Bu amaçla Ilısu barajı ve HES Projesi model alınarak, dolusavak havalandırıcılarının 1982 ilk tasarımı ile 2010 revize tasarımının performansı ve akım karakteristikleri Hesaplamalı Akışkanlar Dinamiği (HAD) yöntemi ile incelenmiştir. İlk olarak Ilısu Baraj dolusavağının 1982 tasarımının üç boyutlu (3B) sayısal modeli sonlu elemanlar ağı ile hazırlanmış; daha sonra hazırlanan bu model ANYSYS-FLUENT programıyla projesindeki hidrolik verilere göre sınır şartları girilerek HAD analizleri yapılmıştır. Ilısu Barajının dolusavağının 1982 tasarımının CFD analizi sonuçları DSİ’nin bazı model deney sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Daha sonra, 2010 revize tasarımı model deneyleri olmadığından performans değerlendirilmesi HAD yardımıyla yapılmaya çalışılmıştır. Her iki tasarımın detaylı HAD sonuçları verilmiş ve karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. HAD analizlerinden elde edilen sonuçlar 2010 revize tasarımın havalandırma performansının çok daha iyi olduğunu göstermiş ve bu tasarımın dolusavak şut kanallarını kavitasyon hasarından yeterince koruyabileceği sonucuna varılmıştır.