Bitlis ve yakın çevresinin afet risk analizi / Disaster risk analysis of Bitlis and its vicinity

Abstract

Bu çalışmada, doğal afetlerin oldukça sık yaşandığı Bitlis ili ve civarının, afet çeşitliliği bakımından incelenmesi amaçlanmıştır. Bu kapsamda, heyelan, çığ, kaya düşmesi, sel, yeraltı suyu yükselmesi ve şiddetli yağış gibi doğal afetlerin Bitlis il merkezi ve ilçelere göre zamansal ve mekânsal dağılımları incelenmiş ve buna bağlı olarak geçmişte gerçekleşmiş doğal afet verileri yardımıyla risk analizleri gerçekleştirilmiştir. Risk analizi çalışmasında, doğal afetin olasılığı, şiddeti ve bunun yanında frekansının da kullanıldığı yöntemlerden biri olan Fine–Kinney yöntemi kullanılmıştır. Ayrıca, Bitlis ili ve yakın çevresinin sismik riski ve sismisitesinin mekânsal ve zamansal dağılımı ele alınmıştır. Depremsellik parametrelerinin belirlenebilmesi amacıyla Gutenberg–Richter büyüklük–frekans ilişkisi ve Poisson olasılık modeli yöntemleri uygulanmıştır. Bu çalışma kapsamında geliştirilen MATLAB tabanlı bir algoritma yardımıyla bu parametreler hesaplanmış ve çalışma alanındaki sismik gerilme haritalandırılmıştır. Ayrıca bazı büyüklükteki depremler belirlenmiş zaman süreçlerindeki oluşma riskleri ve dönüş periyotları hesaplanmış ve çalışma alanı için haritalanmıştır.