73 Numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyonu ve değerlendirmesi (277-433) / Transciription and evolution of Number 73 Mühimme Registers (277-433)

Abstract

Divan-ı hümâyûn toplantılarında görüşülen iç ve dış meselelere ait siyasi, askeri, toplumsal ve iktisadi kararların kaydedildiği; devletlerarası ve farklı dine mensup olan topluluklar arasındaki ilişkiler, merkez ve taşra teşkilatının işleyişi; askeri, hukuki, toprak, adli ve idari konuları ihtiva eden Mühimme Defterleri, Osmanlı Devlet'inde üst düzey karar organı olan Divân-ı Hümâyûn'a ait ferman suretlerinin bir araya getirilmesiyle oluşmuştur. Bu nedenle defterlerin incelenmesi ile devlet işleyişi ile ilgili önemli bilgiler elde edilekmektedir. Tez çalışmasına konu olan 73 numaralı Mühimme Defteri, III. Murat döneminin (1574-1595) son yılı ile III. Mehmet döneminin (1595-1603) ilk yılını kapsamaktadır. Eşkiyalık olayları, İstanbul’a gönderilen zahire, vâkıf mallarının tamîri, kale ve palanga yapımı ve tamiri gibi konular defterin içeriğini oluşturmaktadır. Çalışmamızda 73 numaralı Mühimme Defterinin transkripsiyonu, hükümlerin özeti, defterin şekil ve muhteva yönünden incelenmesi hakkında tanıtıcı bilgiler verilmiştir