73 numaralı Mühimme defterinin transkripsiyonu ve değerlendirilmesi (1-120) / Transkripsiyon and evalution of number 73 Mühimme registers (1-120)

Abstract

Mühimme Defterleri, Osmanlı Devleti’nde üst düzey karar organı olan Divân-ı Hümâyûn’a ait ferman suretlerinin toplanmasıyla oluĢan defterlerdir. Mühimme Defterleri, Divân-ı Hümâyûn’da görüĢülüp karara bağlanan önemli konuların yazılmasıyla ortaya çıktığından büyük önem arz etmektedir. Divân-ı Hümâyûn’a intikal eden siyasi, iktisadi, içtimai ve sosyal olayları aydınlatacak nitelikte pek çok bilgiyi bu defterlerde bulmak mümkündür. Transkripsiyon ve değerlendirmesini yaptığımız 73 Numaralı Mühimme Defteri, III. Murat döneminin (1574-1595) son yılı ile III. Mehmet döneminin (1595-1603) ilk yılını kapsamaktadır. Osmanlı Devleti’nin 1594-1595 yıllarında karĢı karĢıya kaldığı en büyük sorunlardan biri olan eĢkıyalık faaliyetleri, defterin büyük bir bölümünü oluĢturmaktadır. Ayrıca zahire temini, sefer, kasaplık, köprü tamiri, cami yapımı, sancakların birleĢtirilmesi, tayin, hassa çayırları gibi çeĢitli konular da defterde geçmektedir. ÇalıĢmamızda Divân-ı Hümâyûn ve Mühimme Defterleri hakkında genel bilgilerin yanı sıra incelenen defterin Ģekil ve muhteva özellikleri ile transkripsiyon ve değerlendirmesine yer verilmiĢtir. ÇalıĢmanın sonunda indeks ve 73 numaralı Mühimme Defterinin fotokopisi yer almaktadır.