http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15405 Thu, 23 Apr 2026 08:35:02 GMT 2026-04-23T08:35:02Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15585 Kıraat Farklılıklarının Meallere Yansıtılamaması Problematiği KELEŞ, Mehmet Kuran Âyetlerinde varid olan bazı kelimelerin telaffuzundaki farklılıkları ifade eden kıraat ihtilafları, genellikle “usûl” ve “ferşü’l-huruf” şeklinde iki temel başlıkta ele alınmaktadır. Usûl farklılıkları, istiâze, idğâm vb. kaidelerin bir düzen çerçevesinde icra edilmesiyle ilgili olup manayı ciddi oranda etkilemezken ferş-î farklılıklar da dağınık olarak, belli bir sistem takip edilmeksizin düzensiz olarak gelen ve kısmen manayı değiştirip etkili olan ihtilaflar için kullanılmaktadır. Kur’ân’ın bilinmesi amacıyla yazılan meal ise Arapça dışında herhangi bir dille yaklaşık olarak âyetlerin çevrilmesini ifade etmektedir. Özellikle Arapça bilmeyen kimselerin Kur’ân’ı anlayabilmeleri, ilâhî emirlerin geniş kitlelere ulaştırılabilmesi ve âyetlerin zenginliğinin yansıtılabilmesi için çokça mealler telif edilmiştir. Ancak telif edilen meallerin ekseriyetinin kıraat farklılıklarını göz önünde bulundurmadan kaleme alınmış olması, meselelerin tam anlaşılmasında kafa karışıklığına ve bazı problemlerin ortaya çıkmasına zemin hazırlamıştır. Bu araştırmanın konusu, kıraat farklılıklarının meallere yansıtılması problematiğini sahih ve şâz kıraatlerden bazı örnekler çerçevesinde ortaya koymaktır. Araştırmada öncelikle sahih kıraatlerle istidlalde bulunulan bazı âyet örnekleri verilerek mealler incelenmiştir. Akabinde aynı yöntemle anlamı daha iyi ifade etmesi sebebiyle şâz kıraatlerle istidlalde bulunulan mealler de bazı örnekler çerçevesinde tespit ve tayini yapılmaya çalışılmıştır. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15585 2025-01-01T00:00:00Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15584 Beyân Sanatlarının Psikolojik Yansımaları AGAH, Mustafa; ORTA, Bünyamin İnsan merkezli bilim ve disiplinler, doğal olarak birbiriyle etkileşim halindedir. Belâgat ve psikolojinin birbiriyle olan ilişkisi bu anlamda en güzel örneklerdendir. Dolayısıyla belâgat ve psikoloji ilişkisi, inkâr edilemez bir gerçektir. Bu ilişki sürecini, insanlık tarihiyle başlatmak mümkündür. Çünkü belâgat ile psikolojiyi yan yana getiren unsurlar, zihin ve zihinsel süreçlerdir. Bu ortak noktayı daha da açmak gerekirse yetenek, yaratıcılık, zevk, estetik, etkinlik, iç güdü, hayal, ilham, duygu, düşünce ve ikna gibi insanla iltisaklı birçok zihinsel olgu belâgat ve psikolojiyi aynı paydada buluşturan unsurlardan bazılarıdır. Bu noktadan hareketle birden çok ortak paydaşları olan bu iki disiplinin ilişkisi, mahiyet, boyut ve kapsam olarak detaylı bir şekilde tetkik edilmesi iktiza eder. Bir edebî eserin ortaya çıkış sürecinde psikolojik faktörlerin rolü ve etkisi, aynı edebî eserin okuyucular üzerindeki psikolojik etkileri ve yansımaları, söz konusu ilişkinin eksenini oluşturur. Bu bağlamda ilgili çalışma, belâgat ve psikolojinin birbiriyle olan ilişkisini, etkileşimini ve yansımalarını ele almayı amaçlamaktadır. Ancak çalışmanın merkezinde teşbih, mecaz ve kinaye sanatlarıyla zengin olan beyân sanatlarının psikolojik etkileri ve yansımaları olacaktır. Söz konusu ifade türlerinin muhatap üzerinde yarattığı duygu, düşünce ve ikna süreçleri sanatsal örneklerle izah edilmeye çalışılacaktır. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15584 2025-01-01T00:00:00Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15583 Sünen Eserleri Bağlamında Ebû Dâvûd ve Tirmizî’nin İttifak Ettikleri Fıkhî Görüşlerin Bir Kısmına Genel Bakış AKGÖZ, Mustafa Hicri III. yüzyılda hadis ilminin önemli isimlerinden olan Ebû Dâvûd ve Tirmizî, İslâmî ilimlerin birçok dalında temayüz etmiş alimler olarak öne çıkar. Bilhassa telif ettikleri sünenleri hem kendi dönemlerinde hem de sonraki dönemlerde kıymetli birer hadis eseri olarak dikkatleri çekmiştir. Bu iki musannif, hadis alanındaki ilmi birikimlerinin yanı sıra fıkıh ilmiyle de ön plana çıkan fakîh muhaddislerden oldukları söylenebilir. Yaşadıkları asrın önemli simalarından olan bu muhaddisler, telif ettikleri sünenlerinde sadece hadisleri toplayıp bir araya getirmekle kalmamışlar, yeri geldikçe ilmi birikimlerinin neticesi olarak fıkhî görüşlerini belli şartlar çerçevesinde eserlerine yansıtmaya çalışmışlardır. Tabii ki bu fıkhî görüşlerini ortaya koyarken de eserlerini tamamen görüşleriyle doldurmaktan kaçınarak sünen türünün aslına sadık kalmaya çalıştıkları görülmektedir. Çalışmada bu iki muhaddisin ilmî birikimlerinin neticesi olarak eserlerinde ittifak ettikleri fıkhî görüşlerin neler olduğu ve hangi usulle görüşlerini ortaya koydukları belirlendikten sonra bu görüşlerinin değerlendirilmesi yapılarak bir nevi ehl-i hadisin yapısal özellikleri ortaya konulmaya çalışılacaktır. Ancak çalışmada -makalenin sınırlılıklarından dolayı- bu iki muhaddisin ittifak ettikleri fıkhî görüşlerin bir kısmına değinilmek zorunda kalınacağı bilinmelidir. Makale, geçmişten günümüze sünenleri üzerine çokça çalışmalar yapılan bu iki muhaddisin ittifak ettikleri fıkhî görüşleri yan yana getirmesi açısından bir ilk olma özelliği taşıdığı söylenebilir. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15583 2025-01-01T00:00:00Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15582 Kur’ân-ı Kerim’de Harf-i Cerlerin Hazfi ARSLAN, Mehmet Nafi; POLAT, Faruk Harf-i cerler, cümle ögelerini birbirine bağlayan, detaylı anlamları özlü bir şekilde sunan ve dili zenginleştiren kelimelerdir. Bu nedenle, dilcilerin ve gramercilerin ilgisini çekmiş ve haklarında birçok araştırma yapılmıştır. Kur'an-ı Kerim'deki harf-i cerler konusu da çeşitli çalışmalarda farklı yönleriyle ele alınmış olmakla birlikte bu edatların hazfedilmesi olgusu üzerinde yeterince durulmamıştır. Özellikle Kur'an-ı Kerim'de harf-i cerlerin hazfi konusuna odaklanan müstakil bir çalışma, Arapça ve Türkçe literatürde tespit edilememiştir. Mevcut çalışmaların bu konuyu kapsamlı bir şekilde ele almadığı görülmektedir. Bu eksiklikten hareketle çalışmamız, Arapça dilbilgisinde önemli bir yere sahip olan harf-i cerlerin Kur'an-ı Kerim'de hazfedilmesini konu almaktadır. Çalışmamızda, öncelikle harf-i cerler kavramsal olarak ele alınmış, sayıları, çeşitleri ve harf-i cerlerin hazfinin kısımları hakkında bilgi verilmiştir. Ardından, Kur'an-ı Kerim'de kıyasî (kurallı) ve semaî (kuralsız) olarak harf-i cerlerin hazfedildiği yerler tespit edilerek örneklendirilmiştir. Araştırma sonucunda, Kur'an-ı Kerim'de yedi harf-i cerin ( نم , ملالا Atıf / Cite As Makale Türü Süreç Takvimi Değerlendirme , يف , نع , ىلع , ءابلا , يلإ ) hem kıyasî hem de semaî olarak hazfedildiği belirlenmiştir. Bu haziflerin, dilde kolaylık sağlama, ifadenin vecizliğini artırma ve belagatli anlamlar katma gibi amaçlarla yapıldığı görülmüştür. Bu çalışma, Kur'an-ı Kerim'de harf-i cerlerin hazfedilmesi konusunda detaylı bir inceleme sunarak, alandaki literatüre katkıda bulunmayı amaçlamaktadır. Wed, 01 Jan 2025 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15582 2025-01-01T00:00:00Z