http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/13541 Thu, 23 Apr 2026 06:47:17 GMT 2026-04-23T06:47:17Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16570 Türkiye'de hükümet sistemlerinin bürokrasi-siyaset ilişkisine etkileri / The effects of government systems on the relationship of bureaucracy-politics in Türkiye BELET, MUHAMMED SAMİ Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti'nde uygulanan hükümet sistemlerinin anayasal çerçevede ve uygulamada bürokrasi-siyaset ilişkisine etkilerini analiz etmeyi amaçlamaktadır. Çalışma dört bölüm olarak kurgulanmıştır. Birinci bölümde bürokrasi, siyaset, bürokrasi-siyaset ilişkisi, ikinci bölümde hükümet sistemleri, hükümet sistemleri açısından bürokrasi-siyaset ilişkisi konuları ele alınmıştır. Üçüncü bölümde tezin tartışma konularından birisi olan anayasa değişikleri çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti'nde uygulanan hükümet sistemlerinin bürokrasi-siyaset ilişkisini nasıl etkilediği; dördüncü bölümde ise tezin diğer tartışma konusu olan Türkiye Cumhuriyeti'nde uygulanan hükümet sistemlerinin uygulanması aşamasında bürokrasi-siyaset ilişkisinin nasıl etkilendiği detaylı bir şekilde ortaya konulmaya çalışılmıştır. 1921-1924 Meclis Hükümeti Sisteminin uygulandığı dönemde ve 1924-1961 yılları arasında Karma Hükümet Sisteminin uygulandığı dönemde, tek parti iktidarının da etkisiyle 1950 yılına kadar bürokrasi siyaset karşısında güçlenmiş ve bürokrasi-siyaset arasında bir çatışma yaşanmamıştır. Bürokrasiyi siyasetin denetimi altına almak ve siyasetin belirlediği politikaları uygulayan bir konuma çekmek isteyen 1950-1960 Demokrat Parti (DP) iktidarı döneminde, bürokrasinin gücü zayıflamış; bu dönemden sonra bürokrasi, sahip olduğu güce tekrar kavuşabilmek için siyasetle mücadele etmeye başlamıştır. Parlamenter Hükümet Sisteminin uygulandığı 1961-1980 dönemi, bürokrasi ve siyaset ilişkisinin güç kazanma mücadelesi şeklinde devam ettiği; kısa süreli birçok koalisyon hükümetinin kurulduğu; siyasi istikrarsızlığın, ekonomik bunalımların, sosyal sorunların yaşandığı; yaşanan bu sorunların uygulanan hükümet sisteminden kaynakladığı ile ilgili eleştiriler yapılmış olsa da, sorunlara ilişkin çözümün anayasa değişikliğinde arandığı bir dönem olmuştur. Rasyonel Parlamenter Hükümet Sistemi'nin uygulandığı 1982-2007 yılları arasında bürokratik reformlar yapılmış fakat koalisyon hükümetlerinin iktidara geldiği bu dönemde bürokrasi, siyaset karşısında etkin bir konumda olmuştur. 2002 yılında başlayan AK Parti iktidarı döneminde 2007 yılına kadar yönetimsel reformlar ve yasal düzenlemelerle bürokrasi siyasetin denetimi altına alınmaya çalışılmıştır. 2007-2017 Yarı-Başkanlı Hükümet Sistemi'nin uygulandığı dönemde güçlenen siyaset kurumu, bürokratik reformları daha hızlı bir şekilde yapmaya başlamıştır. 2017 yılında Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçilmiş, yürütme ve kararname çıkarma yetisi sadece Cumhurbaşkanına verilmiştir. Cumhurbaşkanının kararname çıkarma yetkisi kapsamında yürütme organının teşkilat yapısı, bakanlıklar, üst düzey bürokratlarla vd. ilgili düzenleme yapabilmesi, Cumhurbaşkanını hem kararları alan ve politikaları belirleyen, hem de bu karar ve politikaların uygulanmasını sağlayan ve bundan sorumlu olan kişi konumuna getirmiştir. Bu çalışmada hükümet sistemlerinin bürokrasi ve siyaset ilişkisinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Bürokrasi, Siyaset, Hükümet Sistemleri, Türkiye'de Hükümet Sistemleri, Türkiye'de Bürokrasi Siyaset İlişkisi Mon, 01 Jan 2024 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16570 2024-01-01T00:00:00Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15844 Tutmacı'nın Gül ü Hüsrev Mesnevisi (tenkitli metin-bağlamlı dizin ve işlevsel sözlük) / The masnavi of Gül ü Hüsrev of Tutmaci (critical text-concordance and functional glossary) KIZILTAŞ, MAŞALLAH "Gül ü Hüsrev", İranlı şair Attar'ın aynı adlı yahut "Hüsrev-nâme" diye bilinen 7708 beyitlik mesnevisinin tercümesidir. 5499 beyit olan "Gül ü Hüsrev", hicri 808 (1406) yılında Tutmacı tarafından yazılmıştır. Rum Kayseri'nin oğlu Hüsrev ile Huzistan şahının kızı Gülruh (Gül) arasındaki aşk macerasının anlatıldığı eserde zaman zaman ahlakî mesajlara da yer verilmiştir. Çalışmanın giriş kısmında mesnevinin yazarı Tutmacı ve eserleri ile ilgili bilgi verildikten sonra, eserin kapsamlı bir incelemesi yapılmış ve üç nüshanın karşılaştırılmasıyla tenkitli metin oluşturulmuştur. Eserin bağlamlı dizin ve işlevsel sözlüğü de hazırlanarak eserin söz varlığı ortaya çıkarılmıştır. Bu çalışmada, Gül ü Hüsrev mesnevisinde yer alan sözcük, deyim, atasözü, kalıp ifade ve tamlamaların bağlamına göre anlamlandırılması amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda eserdeki tüm söz varlığı dikkatle gözden geçirilip kelimelerin anlamları, mecaz anlamlarına ve mazmunlara varana dek, bütün yönleriyle ele alınmıştır. Böylece söz varlığı bağlamına göre sınıflandırılmış ve kelimelerin muhtelif anlam katmanları tespit edilmiştir. Mon, 01 Jan 2018 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15844 2018-01-01T00:00:00Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15843 Bükümlü ışıkların nanoboyutlu yarıiletken ve moleküler yapılardaki kuantum elektron dinamiği üzerindeki etkisi / The effect of twisted light on quantum electron dynamics of nanoscale semiconductor and molecular structures KOÇ, FATİH In this study, the effect of spin and orbital angular momentum carrying laser light on electron dynamics of circularly or spherically symmetric molecular and semiconductor clusters has been investigated. The electronic structure of molecular clusters has been calculated by Gaussian 09. Finite difference method and effective mass technique have been used for electronic structure calculation of semiconductor clusters. In order for some comparative studies, VASP has been performed to calculate the bulk electronic structure of semiconductors. The interaction between twisted light and nanoscale clusters has been investigated by using the codes which we have written in Mathematica 9.0, Fortran and C++. Photoinduced current and magnetic field, which are result of the transfer of light’ spin and orbital angular momentum to the structures, have been obtained and introduced comparatively. Although the recent theoretical and experimental studies reported that circularly polarized light applied on aromatic molecules is able to induce a ring current in the range of nanoampere, we obtained important results as following. Twisted light is able to induce higher value of ring current. It is possible to increase the number of electrons which contributes to the induced ring current. It is also possible to manipulate the induced current by varying the parameters of twisted light. The number of electron excitations for single photon frequency can be increased by appropriate design of semiconductor clusters. Fri, 01 Jan 2016 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15843 2016-01-01T00:00:00Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15842 Klasik Türk şiirinde bahçe ve unsurlarının anlamsal ilişkileri / Semantic relationships of garden and its elements in classical Turkish poetry SEVİNÇ, FIRAT Bahçe ve unsurları klasik Türk şiirinin başlangıcından itibaren en çok kullanılan dış dünya unsurlarıdır. Bugüne kadar bahçe ve unsurlarıyla ilgili olarak birçok çalışma yapılmış olup bu çalışmalar genelde makale düzeyinde kalmıştır. Hâlbuki klasik Türk şiirini etkileyen en önemli dış dünya faktörü olan bahçe ve unsurları, makalelerle hatta birkaç eserle anlatılamayacak kadar kapsamlıdır. Makalelerde ve bazı eserlerde bahçe ve unsurlarından biri ya da bir türü ele alınmıştır. Bahçe ve unsurlarından herhangi biriyle ilgili yazılan bir eser diğerlerine dair yeterli ve gerekli bilgiyi vermez. Bundan dolayı tezde bahçe ve unsurları bir bütün olarak ele alınmış, bahçe ve unsurlarının diğer kelimelerle olan anlam ilişkileri irdelenmiştir. Bahçe ve unsurlarıyla ilgili yapılan çalışmalarda genelde bahçe unsurlarının yan başlık olarak kullanıldığı gözlenmiştir. Tezimizde bunun tersi yönünde bir yol izlenmiştir. İncelenen divanlardan seçilen nazım birimlerinde, bahçe unsurlarıyla anlam ilişkisi içerisinde olan kelimeler yan başlık olarak kullanılmıştır. Bu yan başlıklar altında, seçilen beyitlere yer verilmiş ve tahlil yöntemi kullanılarak anlam ilişkisinin açıklanması yoluna gidilmiştir. Tezimiz beş bölümden oluşmaktadır. Bölüm başlıkları sırasıyla divanı incelenen şairler, din, evren, insan ve insani hâller ile sosyal hayat şeklinde sıralanmaktadır. Tezde konuyla ilgili olarak farklı sonuçlara ulaşılması dikkat çekicidir. Bahçe unsurlarından birçoğunun birden fazla yan başlıkla anlam ilişkisi içerisinde olması; birden fazla yan başlığın bir bahçe unsuruyla anlam ilişkisi içerisinde olduğunun görülmesi; bahçe unsurlarının sevgili ve âşığın dışındaki durumlar için de kullanılması; yüzyıllara, coğrafi şartlara, sosyal ve siyasi duruma, şairin eğitimine, mizacına, hayatına ve dinî anlayışına göre bahçe ve unsurlarının kullanımın değişiklik arz etmesi ve bazı şairlerin daha önce hiç kullanılmayan bazı anlam ilişkilerine yer vermeleri dikkati çeken hususlardan bazılarıdır. Sun, 01 Jan 2017 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/15842 2017-01-01T00:00:00Z