http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/13521 Academic Journals Thu, 14 May 2026 13:33:49 GMT 2026-05-14T13:33:49Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16769 Obezitede Kullanılan İlaçların Gıdalarla Etkileşimi ELVE, Esra Obezite, vücuda alınan ve harcanan enerji arasında dengesizlik, yetersiz fiziksel aktivite, stres ve yanlış beslenme alışkanlıklarının neden olduğu, günümüzde dünya çapında yaygınlaşan bir halk sağlığı sorunudur. Beraberinde getirdiği eşlikçi hastalıklar nedeniyle mortalite ve morbiditeye neden olabilmektedir. Obezite tedavisinde hastanın durumu en iyi şekilde tetkik edildikten sonra tıbbı beslenme tedavisi, cerrahi tedavi veya farmakolojik tedavi yaklaşımları gibi tedavi seçeneklerinden biri seçilir. Bu basamaklardan diyet, egzersiz ve davranış değişikliği yaklaşımları denenip hastada değişiklik görülmediği takdirde ilaç tedavisine başlanmak için gereken onay alınmış demektir. Tedavi esnasında başlanan ilacın hasta üzerinde neden olduğu beslenme problemleri ve besin-ilaç, ilaç-ilaç etkileşimleri önem verilmesi gereken bir konudur. Besin-ilaç etkileşimi, besinler, besin ögeleri veya hastanın beslenme durumu ile ilaç arasında oluşan etkileşimlerdir. İlaçların içindeki maddeler kişinin beslenme durumunu etkileyebileceği gibi hastanın beslenme durumu da ilacın çalışma ve etki mekanizmasını etkileyebilmektedir. Tedavinin olumlu seyir etmesi için ilaçların etki mekanizması bilinmeli ve hastanın beslenme durumu sorgulanması iyi bir şekilde yapılmalıdır. Bunu sağlayabilmek adına besinlerin ilaçlar üzerindeki etkisinin bilinmesi gerekmektedir. Bu makalede, ilaç tedavisinde kullanılan; orlistat, fentermin, fentermin-topiramat kombinasyonu, fentermin–fenfluramin kombinasyonu, sibutramin, metformin, rimonabant, bupropion, dietilpropion, lorcaserin, liraglutide ve eksenatid ilaçlarınınbesin-ilaç etkileşimi noktasında oluşturabilecekleri risk faktörleri hakkında bilgi verilmektedir. Anahtar Kelimeler: Besin-İlaç Etkileşimi, Obezite, Halk Sağlığı, Akılcı İlaç Kullanımı. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16769 2026-01-01T00:00:00Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16768 Toplu Taşıma Sistemlerinde Tekerlekli Sandalye Kullanıcıları İçin Erişilebilirlik: Sistematik Derleme Bulguları HEYBET, Safa; YAŞAR, Ceren Bu sistematik derleme, tekerlekli sandalye kullanıcılarının toplu taşıma sistemlerine erişilebilirliğini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Literatür taraması Google Scholar, DergiPark, TR Dizin ve PubMed veri tabanlarında, 2016–2026 yılları arasında yayımlanmış çalışmalarla sınırlı olarak Şubat 2026 tarihinde gerçekleştirilmiştir. “Tekerlekli sandalye, toplu taşıma, otobüs, bedensel engelli, ulaşım ve engelli” anahtar kelimeleri kullanılarak yapılan tarama sonucunda toplam 105 kayda ulaşılmış; önceden belirlenen dahil edilme ve dışlama kriterlerini karşılayan 16 çalışma derlemeye dâhil edilmiştir. İncelenen çalışmalar, tekerlekli sandalye kullanıcılarının toplu taşıma sistemlerine erişiminde yaygın ve çok boyutlu engeller bulunduğunu ortaya koymaktadır. Araç–kaldırım kot uyumsuzluğu, standart dışı rampalar, yetersiz veya işlevsiz asansör sistemleri, durak ve istasyon çevrelerinde sürekliliği olmayan yaya altyapısı ile yönlendirme ve bilgilendirme eksiklikleri öne çıkan sorunlar arasındadır. Bulgular, erişilebilirliğin çoğunlukla parçacıl düzenlemelerle ele alındığını ve yolculuk zincirinin bütüncül biçimde planlanmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, erişilebilir toplu taşımanın sağlanabilmesi için yolculuk zinciri temelli, kullanıcı odaklı ve bütüncül planlama yaklaşımlarının benimsenmesi; erişilebilirlik standartlarının uygulama ve denetim süreçlerinde tutarlı biçimde hayata geçirilmesi gerekmektedir. Anahtar Kelimeler: erişilebilirlik, tekerlekli sandalye, toplu taşıma, ulaşım, kentsel çevre Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16768 2026-01-01T00:00:00Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16767 Hospital as a Platform: API-First Healthcare Ecosystems Where AI Agents Coordinate Multi-Institutional Care Pathways KARCIOĞLU, Ufuk Burak The traditional hospital model is increasingly strained by fragmentation, workforce shortages, and rising chronic disease burdens. This narrative review and conceptual framework proposes redefining hospitals as modular nodes within API-first digital platforms. Drawing on platform economics (Uber/Airbnb analogies), HL7 FHIR interoperability standards, and emerging agentic AI capabilities, the article introduces the Hospital-as-a-Platform model. In this architecture, autonomous AI agents orchestrate dynamic, patient-centric care chains across multiple institutions, enabling seamless coordination, optimized resource utilization, and continuity beyond institutional boundaries. Managerial implications include revenue diversification through platform participation, while applications encompass revolutionized global health tourism via algorithmically matched cross-border pathways. By 2035, hospitals are envisioned as hybrid physical-digital platforms, where physical infrastructure supports high-acuity needs and AI-driven orchestration handles the majority of coordination. The framework offers a strategic blueprint for healthcare leaders to transition toward resilient, ecosystem-centric delivery systems. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16767 2026-01-01T00:00:00Z http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16766 İNSANLIK İÇİN KORUMA: MANNA EVRENSEL TEMEL GELİR GİRİŞİMİ YERTÜM, Umut Bu çalışma, Hedge for Humanity Vakfı tarafından desteklenen ve blok zinciri tabanlı merkeziyetsiz bir Evrensel Temel Gelir (UBI) girişimi olan Manna projesini incelemektedir. Araştırma; Manna Teknik Dökümanı, Mannabase platformu, vakıf blogları, blockchain literatürü ve blockchain tarayıcılarından yararlanılarak nitel yöntemle yürütülmüştür. Manna, ekonomik eşitsizlik ve finansal dışlanmaya karşı, şartsız gelir desteğini merkeziyetsiz biçimde dağıtmayı hedefleyen teknolojik bir çözüm sunar. Sistem, kimlik doğrulaması yapılan kullanıcıların haftalık gelir aldığı Mannabase üzerinden çalışır; güvenlik ve sürdürülebilirlik akıllı sözleşmeler ve yönlendirme teşvik algoritmalarıyla desteklenir. Başlangıçta Ethereum üzerinde geliştirilen proje, maliyetler nedeniyle Optimism ağına taşınmıştır. Sahtekârlığı önlemek için 2024 itibarıyla Gitcoin Passport (anti-sybil) uygulanmış ve 6+ skor insanlık kanıtı olarak kabul edilmiştir. Kullanıcılar günlük 1 Manna$ talep edebilse de, yeterli likidite oluşmadığından token henüz işlem görmemektedir. Sonuç olarak, blockchain tabanlı sistemlerin dijital uçurum, yasal boşluklar ve finansal volatilite gibi sınırlamaları olduğu; buna rağmen Manna’nın sosyal adalet ve dijital dönüşüm açısından UBI’ye yenilikçi bir yaklaşım sunduğu belirlenmiştir. Thu, 01 Jan 2026 00:00:00 GMT http://dspace.beu.edu.tr:8080/xmlui/handle/123456789/16766 2026-01-01T00:00:00Z