KİŞİSEL KORUYUCU DONANIM ARAŞTIRMALARINDA KÜRESEL YAYIN EĞİLİMLERİ VE TEMATİK ODAKLAR: BİBLİYOMETRİK BİR ANALİZ

Abstract

Çalışanı korumak ve işin devamlılığını sağlamak için iş sağlığı ve güvenliğinde çok çeşitli yöntemler kullanılmaktadır. Risklerle mücadele etmek için öncelik, tehlikenin kaynağında yok edilmesidir. Tüm teknik tedbirlere rağmen riskler devam ediyorsa kişileri korumak için son adım kişisel koruyucu donanım (KKD) kullanımıdır. Son aşamada alınacak son tedbir olduğu için çalışanın korunması ve işin devamlılığı için oldukça önemlidir. Buradan hareketle, çalışmamızda KKD ile ilgili araştırmaların retrospektif bir yaklaşımla bibliyometrik analizi yapılmıştır. Araştırmada, Web of Science veri tabanında 1993-2025 yılları arasında, KKD ile ilgili 440 makaleden elde edilen bulgular ayrıntılı bir şekilde sunulmuştur. Çalışmada, makalelerin yayımlandığı yıllar, yazarlar, ülkeler, dergiler ve atıf sayıları gibi bibliyometrik göstergeler ışığında yapılan analizler yer almaktadır. Ayrıca, anahtar kelimeler, yazarlar, ülkeler ve kurumlar arasındaki ilişkiler, ağ haritaları kullanılarak görselleştirilmiştir. KKD ile ilgili ilk makale; 1993 yılında yayımlanmıştır. 2012’ye kadar literatürde sınırlı sayıda çalışma bulunmaktayken, özellikle 2019 yılından sonra COVID-19 salgınının etkisiyle yayın sayısında önemli bir artış gözlemlenmiştir. En fazla atıf inşaat kazalarının faktörlerini inceleyen makaleye olmuştur. KKD konusunu ele alan yayınların büyük bir kısmının ABD tarafından yapılmış ve genellikle halk sağlığı ve enfeksiyon kontrolü gibi tematik dergilerde yayınlanmıştır. Ayrıca, yazarlar ve kurumlar arasındaki işbirlikleri ve literatürdeki tematik kümelenmeler de çalışmanın önemli bulguları arasında yer almaktadır. Sonuç olarak, KKD kullanımı, yalnızca iş güvenliği değil, aynı zamanda küresel sağlık krizleri bağlamında halk sağlığı açısından da kritik bir araştırma alanı haline gelmiştir ve bu alandaki bilimsel üretkenlik hızla artmaktadır.